Deel dit artikel:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Shimano maakt 12-speed Dura-Ace (semi-)draadloos

Shimano Dura-Ace heeft zowel in het prof- als het recreantenpeloton een stevige reputatie hoog te houden. De nieuwste R9200-versie van de Japanse topgroep schakelt uiteraard op 12 kransjes achteraan en werkt semi-draadloos. De betaalbaardere Ultegra-versie neemt die principes over, maar is enkel nog als elektronische variant beschikbaar.

De overgang naar 12-speed betekent voor zowel Dura-Ace als Ultegra dat het mechanische schakelen overboord wordt gekieperd. Het elektronische schakelen ondergaat ook een transformatie. Er zijn nu geen kabels meer nodig van de shifters naar de derailleurs, al blijft die mogelijkheid wel nog bestaan voor wie liever die zekerheid (en langere batterijduur) heeft. De achterderailleur ontvangt de signalen van de shifters, die worden aangedreven door een CR1632-knoopbatterij die anderhalf tot twee jaar meegaat en enkel wordt gemaakt door betrouwbare batterijfabrikanten, wat dan weer voor extra zekerheid zorgt.

De achterderailleur is op zijn beurt wél via een kabel verbonden met de voorderailleur en de batterij zit nog steeds in de zadelpen. Door de draadloze verbinding met de shifters moet de achterderailleur altijd in luistermodus staan en is de accuduur gedaald. Shimano raadt aan om na 1000 kilometer de nieuwe magnetische laadkabel (die ook voor de vermogensmeter wordt gebruikt) te verbinden met de achterderailleur.

Sneller en betrouwbaarder

Doordat de voorderailleur een fractie van een seconde later de informatie doorkrijgt via zijn collega aan de achterkant, heeft Shimano hem van een stevigere en snellere motor voorzien. Dat compenseert die minieme vertraging. Door de hogere verwerkingssnelheid meldt Shimano dat de achterderailleur 58% sneller werkt en de voorderailleur 45%.

In het peloton zal je zien dat renners kunnen kiezen voor extra schakelknoppen aan het stuur. Sprinters plaatsen die vaak in de stuurbocht, klimmers bovenaan het stuur. Wat je niet meer zal zien, is de junction box, het bakje dat onder de stuurpen hing of – recenter – in het uiteinde van het stuur werd verborgen of een plaatsje in de onderbuis kreeg. Daardoor kan je de derailleur niet meer al fietsend bijregelen. Dat afregelen doe je nu op de achterderailleur zelf. Stelschroefjes zie je trouwens ook niet meer op de voorderailleur. De afstelling gebeurt volledig via de achterderailleur.

Je moet overigens niet meer kiezen voor een derailleur met lange of korte kooi, want er is telkens maar één type voor- of achterderailleur om met alle cassettes en alle crankstellen te combineren.

Aangepaste shifters

De shifters van deze R9200-groep kregen een wat forsere, hogere vorm om meer steun te bieden en staan uit zichzelf al wat naar binnen, zoals je nu al vaak ziet bij renners met aerodynamische posities. Een eerste test toonde aan dat je echter snel gewoon wordt aan de nieuwe shiftervorm. Wie kleine handen heeft, kan de remgreep dichter bij het stuur brengen, maar je kan nu ook de afstand tussen remschijf en remblokken wat vergroten. Een kleine afstand zorgt voor een directe werking, een grotere afstand voor een soepelere remwerking. Net zoals bij de GRX-gravelgroep krijgen de nieuwe Dura-Ace en Ultegra de Servo Wave-technologie vanuit de mountainbikegroepen om meer remkracht te hebben. In combinatie met de moderne, bredere banden en de gewenning aan schijfremmen op de racefiets was het volgens Shimano het juiste moment om die evolutie te maken.

Velgrem blijft bestaan

Enkele teams zoals Ineos Grenadiers rijden nog altijd met velgremmen, maar ook zij zullen kunnen profiteren van 12-speed. Ook op Ultegra-niveau blijft de velgrem bestaan. De shifters uit de 9100-serie krijgen een opgefriste look om bij de nieuwe R9200 te passen, maar dat betekent wel dat draadloos schakelen er niet inzit.

De remklauwen zijn vernieuwd om het ontluchten te vereenvoudigen en de remblokken staan een tikkeltje (10%) verder van de schijven om de kans op aanlopen te verkleinen. Dura-Ace krijgt een remklauw uit één stuk aluminium, bij Ultegra is dat uit twee delen. De rotors zijn dezelfde als bij de MTB-groepen. Die zijn lichter en moeten beter koelen. De kettingen voor de nieuwe 12-speed zijn eveneens overgenomen van de M9100- en M8100-mountainbikegroepen.

Qua vertanding zullen renners en recreatieve rijders voldoende keuze hebben. Wat de cassettes betreft, heb je bij Dura-Ace keuze uit 11-28, 11-30 en 11-34 en crankstellen met 50/34, 52/36 en de nieuwe 54/40 (vervangt 53-39) om tegemoet te komen aan de hogere snelheden die in de moderne pelotons worden ontwikkeld. Ga je voor Ultegra, dan kan je kiezen voor een 11-30 of 11-34 in combinatie met een crankstel met 50/34 of 52/36. Optioneel kan je gaan voor een vermogensmeter. Op Dura-Ace-niveau is die iets accurater geworden, maar ook de Ultegra-groep krijgt een dubbelzijdige powermeter. Onderlinge compatibiliteit is uiteraard geen probleem.

Carbon tubeless wielen voor Dura-Ace én Ultegra

Traditioneel bij de lancering van een nieuwe Shimano-groep, is de introductie van een nieuwe reeks wielen. Die krijgen carbon velgen van 36, 50 en 60 mm hoog, met varianten voor klassieke tubes (alleen op Dura-Ace-niveau) en voor tubeless banden. Een set Dura-Ace WH-R9270-C50-TL-wielen is met zijn 1461 gram 161 gram lichter dan de vorige WH-R9170-C40-TL. De Ultegra C50 wordt geleverd met een streefgewicht van 1570 gram per paar. Zij krijgen ook de nieuwe cassettebody met nieuw vrijwielsysteem. De 12-speed-cassettes passen wel op een 11-speed-body, maar omgekeerd passen 11-speed-cassettes niet op de nieuwe body.